Verharding eruit, groen erin



Regenwater dat op beplanting terechtkomt, zakt meestal weg in de bodem of verdampt. Plantenwortels maken de bodem los, waardoor water makkelijker in de bodem wegzakt. Dit is goed voor planten en het zorgt voor een voldoende grondwaterstand. Regenwater dat op verharding terechtkomt, wordt meestal via het riool afgevoerd en zakt niet in de bodem.

Veel verharding kan verschillende vervelende gevolgen hebben, zoals het veroorzaken van wateroverlast bij hevige regenval, schade bij droogte en het veroorzaken van hittestress. Talrijke tuinen bevatten veel verharding. Mensen denken vaak dat tuinen met veel verharding onderhoudsvriendelijk zijn, maar een goed aangelegde groene tuin vraagt niet altijd om méér onderhoud.

Een eenvoudige manier om het regenwater in de bodem te laten zakken is (een deel van de) verharding in je tuin te vervangen door groen. Wanneer je plantvakken lager plaatst en zonder opstaande rand, kan regenwater makkelijker naar het groen stromen. Planten zorgen niet alleen voor een betere infiltratie van regenwater, maar ook voor verkoeling in je tuin door verdamping en het creëren van schaduw. Ze dragen bij aan de biodiversiteit en het is ook nog eens goed voor de ontspanning: wetenschappelijk onderzoek toont aan dat je in een groene tuin beter tot rust komt.

Aan de slag

Handleiding

verharding eruit, groen erin (gazon aanleggen) afbeelding  
(auteur Atelier GROENBLAUW, uitgave van Vereniging Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling, Tuinbranche Nederland, Stichting RIONED, Ons Water- Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, STOWA)

Lage aanschafprijs

De kosten zijn afhankelijk van de grootte van de plantvakken, het eventueel te verwijderen zand en tegels, de keuze voor de soort planten, enzovoorts. Aan de andere kant zijn tegels duur in aanschaf, dus zeker wanneer je nog een keuze moet maken bij een nieuwe tuin of tuinrenovatie, zijn de kosten veelal tegen elkaar weg te strepen.

Gemakkelijk

Het aanleggen van een groene tuin is prima zelf te doen, maar vergt wel fysieke inspanning. Een goede keuze voor de beplanting is erg belangrijk en afhankelijk van de bodemsamenstelling, grondwaterstand en lokale eigenschappen zoals vochtigheid en hoeveelheid licht. Ook het aanbrengen van goede grond is van groot belang. Een tuincentrum of hovenier kan helpen bij het maken van de juiste keuzes en advies geven voor de aanleg.

Onderhoudsarm

Onkruid wieden, schoffelen, dode bladeren verwijderen, dat zijn voorbeelden van onderhoud van een groene tuin. Maar dit hoeft niet meer tijd te kosten dan het onderhoud van een tegeltuin. Want: vegen, onkruid tussen de tegels verwijderen en algenaanslag tegengaan kosten minstens zoveel tijd.

Minder droogte

Het vervangen van tegels door groen, zorgt ervoor dat regenwater in de bodem kan wegzakken en houdt daarmee de grondwaterstand op peil. Een bodem met een goede grondwaterstand droogt minder snel uit. Ook wordt hiermee eventuele schade door droogte (zoals bijvoorbeeld paalrot) voorkomen.

Beperking wateroverlast

Een groot deel van het regenwater wordt direct in de tuin opgevangen en zakt langzaam weg in de bodem. In tegenstelling tot verharding wordt regenwater niet door het riool afgevoerd. Bij hevige regenbuien voorkomt dit dat water op straat komt te staan en het riool overloopt.

Verkoeling

Tuinen met veel tegels worden zomers erg heet, omdat de verwarming snel opwarmt. Het vervangen van de verharding door groen zorgt voor verkoeling in de tuin, want planten warmen minder op dan tegels. Ook koelen planten de lucht via verdamping van water uit de bladeren (net zoals mensen zweten). Daarnaast zorgen sommige soorten beplanting voor meer schaduw in de tuin. Een groene tuin is dus goed tegen hittestress.

Biodiversiteit

Het vervangen van verharding door planten is goed voor de biodiversiteit. Hoe meer verschillende planten er in de tuin staan, hoe beter dit is voor de flora en fauna. Het verwijderen van tegels zorgt voor een gezonder bodemleven. Dit is erg belangrijk, omdat het bodemleven zorgt voor een goed evenwicht en dus de grond gezond houden. Ook kan bodemleven verontreinigingen verwijderen. Daarnaast trekken planten allerlei dieren aan, zoals vogels, vlinders, bijen en andere nuttige insecten. Deze dieren zorgen onder andere voor de bestuiving van planten.

Aandachtspunten

  • Soms kan het verwijderen van veel tegels geld kosten. Een goedkoop en nuttig alternatief is het (her)gebruiken van de tegels om een stapelmuur te bouwen waar kleine dieren in kunnen verblijven;
  • Wanneer je kiest voor bodembedekkers, kies dan voor soorten die voedsel bieden aan vogels, vlinders, bijen en andere insecten. Dit zorgt voor een betere biodiversiteit.

Tips voor een onderhoudsvriendelijke tuin

Tips voor een onderhoudsvriendelijke tuin

Wil je graag een onderhoudsvriendelijke tuin? Dan volgen hier enkele tips:

  • Kies voor vaste inheemse planten die op de bodem afgestemd zijn. Dan is water geven vaak niet nodig.
  • Als je borders en gazons duidelijk begrenst, bijvoorbeeld met een rijtje klinkers, kost grasmaaien minder werk omdat de randen minder onderhoud vragen. Kies bij voorkeur niet voor een openstaande rand, omdat regenwater dan minder makkelijk in het groen kan stromen.
  • Kies voor planten die bij de omstandigheden van jouw tuin passen, bijvoorbeeld volle zon of natte bodem. Als planten op de goede plek en in de juiste omstandigheden staan, is er veel minder onderhoud nodig. Een tuincentrum kan helpen met advies, maar ook bij de buren kijken helpt: wat het bij de buren goed doet, is waarschijnlijk ook geschikt voor jouw tuin.
  • Vaste planten vragen veel minder onderhoud.
  • Vind je een gazon te veel werk? Een bloemenweide is een fleurig alternatief en laag in onderhoud.
  • Bodembedekkers geven een mooie groene uitstraling en verdringen onkruid, waardoor wieden niet meer nodig is.

Gerelateerde oplossingen